Aan de Singel in Enschede is een voormalig bedrijventerrein getransformeerd tot een groene woonomgeving waarin ruimte is ontstaan voor eigenaarschap, aanpassing en ontmoeting. Binnen het stedenbouwkundig plan dat de gemeente ontwikkelde, werden hoge ambities geformuleerd op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie. De wijk moest toekomstgericht zijn – niet alleen technisch, maar ook sociaal en ruimtelijk.

In opdracht van KUUB ontwierp MX13 het plan voor twintig grondgebonden woningen in mede-opdrachtgeverschap. Het uitgangspunt was helder: een woonbuurt die van bovenaf volledig groen oogt – alsof het landschap er altijd al was, en de bebouwing zich daarin heeft gevoegd.

Landschapsarchitect Buro Harro werd vanaf het begin betrokken, zodat het landschap leidend kon zijn in plaats van aanvullend. In de opzet werd daarom gekozen voor een brede, ondiepe woningtypologie, waarmee ruimte ontstond voor een royaal, collectief groen binnengebied. Het parkeren werd compact aan de rand opgelost. Tussen het collectieve groen en de private tuinen ligt een wadi met waterminnende, bloeiende heemplanten. Deze natuurlijke grens voorkomt de noodzaak van schuttingen en draagt bij aan een open, groene sfeer.

De brede woning bood onverwachte vrijheid: doordat er meer gevel beschikbaar was, konden functies met daglicht ruimer worden geplaatst dan in een traditionele, smalle woning. Een groot deel van de woningen heeft bovendien een vrije begane grond hoogte van bijna 3,5 meter, wat extra ruimtelijkheid en flexibiliteit in het gebruik biedt. Zo werd maatwerk vanzelfsprekend, zonder dat het plan zijn samenhang verloor. Iedere koper ging met MX13 in gesprek, waarna een persoonlijke woning ontstond – met een eigen plattegrond en gevel, binnen de logica van het geheel.

Binnen het vooraf bepaalde palet van materialen en gevelelementen kon vrij worden geschoven, zonder extra kosten zolang de basiscomponenten behouden bleven. MX13 stemde de woningen zorgvuldig op elkaar af, zodat de buurt ondanks de diversiteit aan gevels rust en samenhang uitstraalt.

Het project kreeg de naam Canvas: de contouren lagen vast, maar de invulling gebeurde samen met de bewoners. Niet als sluitstuk, maar als vertrekpunt – voor woningen die zich voegen naar hun bewoners én hun omgeving.

Project: Canvas, 20 grondgebonden woningen in mede-opdrachtgeverschap, Enschede
Opdrachtgever: KUUB, Groningen
Aannemer: Dura-Vermeer Bouw BV, Hengelo
Data: 2023
Beelden: Buro Harro en MX13